Doğuşdan sonra çanaq dibi və qarın əzələlərinin aralanması

Doğuşdan sonra bədənin yeni qaydaya öyrəşir. Asqıranda bir neçə damcı sidik qaçırmaq, ayaqlar arasında ağırlıq hissi və ya qarnında boşluq hiss etmək bir çox ananın yaşadığı şeylərdir. Yaxşı xəbər budur: bunların çoxu üçün özün edə biləcəyin çox şey var. Bu bələdçi Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidmətinin (NHS) tövsiyələrinə əsaslanır.

Sidik saxlaya bilməmə geniş yayılıb, amma dözməyə məcbur deyilsən: NHS deyir ki, hamiləlik və vaginal doğuş sidik saxlaya bilməmə ehtimalını artıran amillər sırasındadır. Öskürmə, gülmə kimi anlarda sidik kisəsinə təzyiq düşəndə baş verən sızmaya stress tipli sidik saxlaya bilməmə deyilir. NHS sidik saxlaya bilməmənin hər növündə ailə həkiminə müraciət etməyi tövsiyə edir; bu, geniş yayılmış problemdir və danışmaqdan utanmağın üçün heç bir səbəb yoxdur. Həkimə getmək çox vaxt həllin ilk addımıdır.

Çanaq dibi əzələləri nəyə yarayır? Bu əzələlər sidik kisəsinin, vaginanın və anusun ətrafını sarır. NHS-ə görə onları gücləndirmək sidik saxlaya bilməməni dayandırmağa, sallanmanı azaltmağa və cinsi həyatı yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər. NHS deyir ki, problemsiz doğuş keçirmisənsə, özünü hazır hiss etdiyin anda gəzinti, yüngül dartınma və çanaq dibi məşqləri ilə başlaya bilərsən.

Doğuşdan sonra çanaq dibi məşqi (NHS):

• Uzanaraq, oturaraq və ya ayaq üstə edə bilərsən.
• Qazı saxlayırmış kimi anusu sıx və içəri çək; eyni anda sidiyi dayandırırmış kimi vagina və sidik kanalı ətrafını sıx.
• Uzun sıxma: Saxlaya bildiyin qədər, amma ən çoxu 10 saniyə saxla, sonra boşalt.
• Qısa sıxma: Əzələləri sürətlə sıx və dərhal burax; əzələlərin yorulana qədər təkrarla.
• Hər birindən 10 təkrara, gündə ən azı 3 dəfə etməyə doğru irəlilə.
• Normal nəfəs almağa davam et və sıxarkən qarnını içəri çəkmə.

Tualet yaxşı xatırladıcı ola bilər, amma məşqi işin bitdikdən sonra et. Əmin deyilsənsə, mamanla, həkiminlə və ya fizioterapevtinlə məsləhətləş.

Qarın əzələlərinin aralanması nədir? NHS-ə görə qarnın ortası ilə aşağı uzanan iki əzələnin hamiləlikdə aralanması geniş yayılıb; aralanma adətən təxminən 2 barmaq enində olur. Buna diastasis recti (düz əzələlərin diastazı) deyilir. Böyüyən uşaqlıq əzələləri iki yana itələyərək uzadır və zəiflədir. Bu aralanma çox vaxt körpə 8 həftəlik olanda normala qayıdır.

Aralanmanı özün yoxla (NHS):

• Dizlərin bükülü, ayaqların yerdə olmaqla arxası üstə uzan.
• Çiyinlərini yerdən yüngülcə qaldır və qarnına bax.
• Barmaq ucların ilə göbəyinin üstündə və altında əzələlərin kənarları arasını yoxla.
• Aradakı boşluğa neçə barmaq sığdığına bax.

Boşluğun getdikcə kiçildiyini görmək üçün bunu müntəzəm təkrarla.

Aralanmaya xeyirli olanlar, çəkinilməli olanlar: NHS deyir ki, müntəzəm çanaq dibi və dərin qarın əzələsi məşqləri aralanmanı kiçiltməyə kömək edə bilər. Dik durmağa və duruşuna diqqət etməyə çalış. Əvvəlcə press qaldırma, planka və yüksək təsirli məşqlərdən çəkin; tualetdə gücənməkdən və ağır şey qaldırmaqdan uzaq dur. NHS-in tövsiyə etdiyi dərin qarın məşqi belədir: dizlərin yüngülcə bükülü böyrü üstə uzan, qarnını boşalt və yavaşca nəfəs al. Nəfəs verərkən qarnının alt hissəsini korset kimi ehmalca içəri çək və eyni anda çanaq dibi əzələlərini sıx. Normal nəfəs alaraq 10-a qədər say, sonra yavaşca burax; 10 dəfəyə qədər təkrarla. Başlamazdan əvvəl həkiminlə və ya fizioterapevtinlə məsləhətləş.

Məşqə qayıdış: NHS deyir ki, qaçış və ya aerobika kimi yüksək təsirli məşqlərə başlamazdan əvvəl doğuşdan sonrakı 6-cı həftə müayinəsində məsləhətləşmək yaxşı olar. Çətin doğuş və ya qeysəriyyə əməliyyatı keçirmisənsə, sağalma daha uzun çəkir; ağır bir şeyə başlamazdan əvvəl mama və ya həkiminlə məsləhətləş. Oynaqların və bağların doğuşdan sonrakı bir neçə ay daha elastik qalır, buna görə həddindən artıq dartınma və burulma hərəkətlərində zədələnmə riski artır. Doğuşdan sonrakı dövr üçün olmayan bir qrupa qoşulsan, təlimçiyə bu yaxınlarda doğduğunu de.

Sallanma (prolaps) əlamətləri: Bu, uşaqlığın, sidik kisəsinin və ya bağırsağın vaginaya doğru sallanması deməkdir. NHS-ə görə əlamət verməyə bilər; versə, bunlar ola bilər:

• Qarnın aşağı hissəsində və ya vaginada ağırlıq, narahatlıq və ya təzyiq hissi
• Vaginanın içində və ya çölə doğru şişkinlik və ya kütlə hiss etmək, yaxud görmək
• Cinsi əlaqədə ağrı, narahatlıq və ya keyimə
• Qəbizlik kimi defekasiya problemləri
• Sidik kisəsinin tam boşalmadığı hissi, tez-tez tualetə getmə və ya öskürəndə, asqıranda az miqdarda sidik qaçırma

Bu əlamətlərdən birini hiss etsən, həkiminlə məsləhətləş.

Nə vaxt həkimə və ya fizioterapevtə müraciət etməli?

• Hər hansı növ sidik saxlaya bilməmə yaşayırsansa (NHS).
• Vaginanda və ya ətrafında şişkinlik görsən, yaxud sallanma əlamətlərin varsa (NHS).
• Nəcisini saxlaya bilmirsənsə, tualetə çata bilmirsənsə və ya alt paltarında nəcis izi görürsənsə; NHS deyir ki, doğuş anus ətrafındakı əzələləri zəiflədə bilər.
• Doğuşdan 8 həftə sonra qarın əzələləri arasındakı boşluq hələ də aydın görünürsə; NHS deyir ki, bu, bel problemləri riskini artıra, bəzi qadınlarda qarın ağrısı və ya narahatlıq da yarada bilər. Ailə həkimin səni xüsusi məşqlər verəcək fizioterapevtə yönləndirə bilər.

NHS xatırladır ki, səni narahat edən hər hansı fiziki problem üçün istədiyin vaxt kömək istəyə bilərsən, doğuşdan 6-8 həftə sonrakı müayinə də bunları danışmaq üçün yaxşı fürsətdir.

Əziz ana, bədənin doqquz ay körpəni daşıdı və dünyaya gətirdi. Ona bərpa olunmaq üçün vaxt ver, hər gün bir neçə dəqiqəlik kiçik məşqlərlə dəstək ol. Ürəyin bir şeydən rahat deyilsə, kömək istəmək də sağalmanın bir hissəsidir.