Aybaşı dövrü bir aybaşının ilk günündən növbəti aybaşının ilk gününə qədər keçən müddətdir. Yetkin qadınlarda bu müddət adətən 21 ilə 35 gün arasında dəyişir, aybaşı qanaxması isə çox vaxt 2 ilə 7 gün çəkir. 28 gün tez-tez xatırlanan ortalamadır, amma yeganə norma deyil. Dövrün hər ay bir neçə gün dəyişməsi də normaldır. Əsas olan öz ritmini bilmək və bu ritmdə dəyişiklik olanda bunu hiss edə bilməkdir.
Aybaşı təqvimi aparmaq növbəti aybaşının nə vaxt gələcəyini öncədən görməyi, gecikməni erkən hiss etməyi və həkim qəbulunda dəqiq məlumat verməyi asanlaşdırır. Ginekoloqun ilk soruşduğu şeylərdən biri son aybaşı tarixidir. Bir neçə aylıq müntəzəm qeyd dövr uzunluğunun nə qədər dəyişdiyini, aybaşının neçə gün çəkdiyini və ovulyasiyanın təxminən hansı günlərə düşdüyünü göstərir. Hamiləlik planlaşdıran biri üçün məhsuldar günləri görmək də ayrıca dəyərlidir.
Təqvimdəki ovulyasiya və məhsuldar gün məlumatları keçmiş qeydlərindən hesablanan təxminlərdir. Stress, səyahət, xəstəlik, əmizdirmə və ya hormonal dəyişikliklər dövrünü sürüşdürə bilər. Buna görə aybaşı təqvimi kontrasepsiya üsulu deyil və hamiləlikdən qorunmaq üçün istifadə edilməməlidir. Nə qədər çox dövr qeyd etsən, təxminlər bir o qədər sənə uyğunlaşır; ilk aylarda daha geniş aralıq görməyin gözləniləndir.
Nələr edə bilərsən?
- Son aybaşı tarixinə, dövr və aybaşı müddətinə görə növbəti aybaşın üçün tarix aralığı təxmin edir.
- Təqvimdə aybaşı günləri, məhsuldar günlər və təxmini ovulyasiya günü fərqli rənglərlə işarələnir.
- Aybaşın gecikəndə neçə gün gecikdiyini göstərir.
- Qeydlərinə əsasən dövr uzunluğunu hesablayır; 21 gündən qısa, 35 gündən uzun dövrlərdə və 7 gündən uzun aybaşılarda səni xəbərdar edir.
- Bazal temperatur və ya ovulyasiya testi ilə təsdiqlənən ovulyasiyanı təqvimdə ayrıca göstərir.
- Keçmiş bir günü aybaşı başlanğıcı kimi işarələyə, aybaşının bitdiyi və ya uzandığı günü qeyd edə bilərsən.
Necə istifadə olunur?
- Son aybaşının ilk gününü, orta dövr və aybaşı müddətini daxil et.
- Aybaşın başlayanda 'Aybaşım başladı' ilə işarələ, bitəndə bitmə gününü qeyd et.
- Təqvimdə məhsuldar günlərini, təxmini ovulyasiya gününü və növbəti aybaşı aralığını izlə.
- Bir neçə dövr qeyd etdikcə təxminlər öz dövr uzunluğuna görə yenilənir.
Tez-tez verilən suallar
Aybaşı dövrü neçə gün olmalıdır?
Yetkinlərdə aybaşı dövrü adətən 21 ilə 35 gün arasında olur. Dövr bir aybaşının ilk günündən növbəti aybaşının ilk gününə qədər sayılır. 28 gün sadəcə ortalamadır. Yeniyetməlikdə və menopauza yaxınlaşdıqca dövrlər daha dəyişkən ola bilər. Dövrlərin daim bu aralıqdan kənarda qalırsa və ya aydan aya çox fərqlənirsə, həkiminlə məsləhətləşməyin yaxşı olar.
Aybaşı neçə gün gecikə bilər?
Aybaşının bir neçə gün tez və ya gec gəlməsi çox vaxt normaldır. Stress, intensiv idman, çəki dəyişikliyi, səyahət və ya xəstəlik aybaşını bir neçə gün sürüşdürə bilər. Hamilə olma ehtimalın varsa və aybaşın gözlənilən tarixi keçibsə, hamiləlik testi edə bilərsən. Hamilə deyilsənsə və aybaşın üç aydan çoxdur gəlmirsə və ya gecikmələr tezləşibsə, ginekoloqa müraciət etməlisən.
Növbəti aybaşı necə hesablanır?
Son aybaşının ilk gününə orta dövr uzunluğunu əlavə edəndə növbəti aybaşının təxmini başlanğıcını tapırsan. Məsələn, 28 günlük dövrdə 1 martda başlayan aybaşıdan sonra növbəti aybaşı 29 mart ətrafında gözlənilir. Dövrün dəyişkəndirsə, tək bir gün yerinə aralıq düşünmək daha real olar. Bir neçə ayın qeydi ortalamanı dəqiqləşdirir, buna görə hər aybaşı başlanğıcını qeyd etmək təxmini yaxşılaşdırır.
Aybaşı təqvimi kontrasepsiya üçün etibarlıdırmı?
Xeyr. Aybaşı təqvimindəki məhsuldar gün və ovulyasiya məlumatları keçmiş dövrlərə əsaslanan təxminlərdir. Ovulyasiya eyni insanda belə aydan aya dəyişə bilər, sperma isə bədəndə bir neçə gün canlı qala bilər. Buna görə təqvimə baxıb 'təhlükəsiz günlər' seçmək arzuolunmaz hamiləlik riskini aradan qaldırmır. Hamiləlikdən qorunmaq istəyirsənsə, sənə uyğun üsulu həkiminlə birlikdə seç.