Prokladka, tampon, menstrual kasa, alt paltarı: hansı sənə uyğundur?

Aybaşı məhsulu seçmək tamamilə şəxsi məsələdir. Bədəninə, axıntının miqdarına, gündəlik həyatına və nə ilə rahat olduğuna görə dəyişir. Amerika Mama-Ginekoloqlar Kolleci (ACOG) bu məhsulların müxtəlif vaxtlarda, bəzilərinin isə birlikdə də istifadə oluna biləcəyini qeyd edir. Hər biri haqqında bilməli olduqların bunlardır.

Prokladka: Alt paltarına yerləşdirilən və qanı hopduran məhsuldur. ACOG-a görə müxtəlif ölçü və qalınlıqda, qanadlı və ya qanadsız variantları var. Axıntının az olduğu günlər üçün daha nazik gündəlik prokladkalardan istifadə etmək olar. Prokladkanı bədən quruluşuna, axıntına və rahatlığına görə seç. ACOG prokladkanı ən azı 4-8 saatdan bir və ya dolanda, yaş və narahat hiss olunanda dəyişməyi tövsiyə edir. Ətirli prokladkalar dərini qıcıqlandıra bilər.

Menstrual alt paltarı: Parçasına hopducu təbəqə tikilmiş, yuyulub təkrar istifadə oluna bilən alt paltarıdır. ACOG-a görə məhsuldan və axıntından asılı olaraq bütün gün geyinilə bilər, amma bəzən onu daha tez-tez dəyişmək lazım gələ bilər. Əlavə qoruma üçün prokladka, tampon və ya kasa ilə birlikdə də istifadə oluna bilər.

Tampon: Vaginaya yerləşdirilən və qanı içəridə hopduran kiçik məhsuldur. Aplikatorlu və ya barmaqla taxılan növləri var. ACOG-a görə düzgün yerləşdiriləndə hiss olunmur, çıxarmaq üçün ucunda sap olur. ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA) bunları tövsiyə edir:

• Tamponu 4-8 saatdan bir dəyiş. Bir tamponu heç vaxt 8 saatdan çox saxlama.
• Ehtiyacın olan ən aşağı hopdurma qabiliyyətli tamponu seç. Bir tamponla 8 saat dəyişmədən qala bilirsənsə, hopdurma qabiliyyəti çox yüksək ola bilər.
• Tampondan yalnız aybaşı zamanı istifadə et.
• Taxmazdan əvvəl və çıxardıqdan sonra əllərini yu.

Toksik şok sindromu (TŞS): Nadir rast gəlinən, amma həyat üçün təhlükəli ola bilən xəstəlikdir. NHS bunun tampon və ya menstrual kasa istifadəsi ilə əlaqəli ola biləcəyini qeyd edir. FDA-nın sadaladığı əlamətlər: qəfil yüksək qızdırma (adətən 38,9 dərəcə və yuxarı), qusma, ishal, ayağa qalxanda huşunu itirmə və ya huşunu itirəcək kimi olma, baş gicəllənməsi və günəş yanığına bənzəyən səpki. NHS-ə görə belə bir şeydən şübhələnsən, tamponu və ya kasanı dərhal çıxar və tibbi yardım al. Şüurun dumanlanması, nəfəs almaqda çətinlik və ya geniş sahələrdə dərinin soyulması varsa, vaxt itirmədən ölkəndəki təcili yardım nömrəsinə (Azərbaycanda 103) zəng et.

Menstrual kasa: Vaginaya yerləşdirilən və qanı toplayan elastik qabdır. ACOG-a görə kasa 8-12 saatdan bir çıxarılıb boşaldılmalıdır. Bəzi kasalar birdəfəlikdir, bəziləri isə yuyulub təkrar istifadə oluna bilir. NHS kasadan istifadə edərkən əllərini yumağı, məhsulun təlimatlarına əməl etməyi və kasanı lazım olandan uzun saxlamamağı tövsiyə edir. Təmizləmə və saxlama üçün öz kasanın istifadə təlimatına əməl et.

Spiraldan (uşaqlıqdaxili vasitə) istifadə edirsənsə: Menstrual kasaya və ya tampona başlamazdan əvvəl spiralı taxan həkimlə məsləhətləş. Kasanı necə taxıb çıxarmalı olduğunu, spiralın saplarına diqqət edərək ondan necə istifadə edəcəyini onunla danışmaq ən təhlükəsiz yoldur.

Bakirəlik və aybaşı məhsulları: Bir çox gənc qız və ailə tampon və ya kasanın "bakirəliyi pozacağından" narahat olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) açıq şəkildə bildirir ki, "bakirəlik" anlayışı tibbi və ya elmi əsası olmayan sosial, mədəni və dini anlayışdır, qızlıq pərdəsinin görünüşü də cinsi əlaqə keçmişini etibarlı şəkildə göstərmir. Hansı məhsuldan istifadə edəcəyin tamamilə sənin qərarındır. Öz rahatlığına və dəyərlərinə görə seçə bilərsən.

Qısa müqayisə:

• Prokladka: Xaricdən istifadə olunur, ən azı 4-8 saatdan bir dəyişilir.
• Menstrual alt paltarı: Yuyula bilir, axıntıya görə bütün gün geyinilə bilər.
• Tampon: İçəridə hopdurur, ən çoxu 8 saat, ən aşağı hopdurma qabiliyyəti.
• Menstrual kasa: Qanı toplayır, 8-12 saatdan bir boşaldılır.

Nə vaxt həkimə? Bu hallarda həkiminə müraciət et:

• 1-2 saatdan bir prokladka və ya tampon dəyişmək lazım gəlirsə və ya aybaşın 7 gündən çox sürürsə
• Aybaşı ağrın gündəlik işlərini görməyə mane olursa
• Spiraldan istifadə edirsənsə və kasa və ya tampon istifadəsi barədə əmin deyilsənsə

Tampon və ya kasa istifadə edərkən qəfil yüksək qızdırma, qusma, baş gicəllənməsi və ya səpki kimi TŞS əlamətləri hiss etsən, məhsulu çıxar və dərhal tibbi yardım al. Vəziyyət ağırdırsa, ölkəndəki təcili yardım nömrəsinə (Azərbaycanda 103) zəng et.

Əzizim, düzgün məhsul özünü rahat və təhlükəsiz hiss etdiyin məhsuldur. Sınamaqdan, dəyişməkdən və ya fərqli günlərdə fərqli məhsullardan istifadə etməkdən çəkinmə. Bədənini tanıdıqca ən yaxşı seçimi onsuz da sən edəcəksən.