Körpədə ağız kandidozu: süd qalığından fərqi və nə etməli?

Körpənin ağzının içində ağ ləkələr görəndə ağlına gələn ilk sual çox güman ki, bu olur: bu süddür, yoxsa bir problem? Ağız kandidozu (ağızda göbələk) körpələrdə tez-tez rast gəlinir və NHS-ə görə adətən zərərsizdir. Bu bələdçi NHS və Amerika Pediatriya Akademiyasının (AAP) tövsiyələrinə əsaslanır.

Ağız kandidozu nədir? NHS-ə görə ağız kandidozu Candida adlı göbələyin törətdiyi infeksiyadır. AAP qeyd edir ki, yenidoğulmuşlar bu göbələklə doğuş zamanı qarşılaşa bilər, antibiotik qəbulu da göbələyin çoxalmasını asanlaşdıra bilər. Bu, körpənin qayğısında bir çatışmazlıq olduğu anlamına gəlmir.

Əlamətlər: NHS və AAP-yə görə bunlara diqqət et:

• Dildə kəsmiyə bənzəyən ağ ərp
• Diş ətlərində, damaqda, dodaqların və yanaqların iç səthində krem rəngli və ya ağ ləkələr
• Narahat əmmə və ya qidalanmaq istəməmə
• Bəzi körpələrdə keçməyən bez səpkisi

AAP-yə görə körpələrin çoxu yüngül narahatlıq hiss edir və ya heç bir əlamət göstərmir.

Süd qalığından necə ayırmaq olar? AAP-yə görə südlə qidalanan körpələrdə dilin ağ görünməsi tez-tez rast gəlinir; başqa bir əlamət yoxdursa və yalnız dil ağdırsa, bu, kandidoz deyil. Kandidoz ləkələri isə ağıza yapışır və süd qalığı kimi asanlıqla yuyulub silinmir. NHS də deyir ki, təmiz parça ilə yüngülcə siləndə bu ləkələr çıxmır. Ağlıq yalnız dildə deyil, dodaqların və yanaqların içində də varsa, həkiminə müraciət et.

Əmizdirən anada döş kandidozu: NHS-ə görə əmizdirirsənsə, sən və körpən bu göbələyi bir-birinizə ötürə bilərsiniz. Bu əlamətlər varsa, ən qısa vaxtda həkiminə müraciət et:

• Xüsusilə hər əmizdirmədən sonra döş giləsində yanma tipli ağrı
• Qaşınan, toxunmağa həssas döş giləsi
• Döş giləsində və ya areolada pulcuqlu və ya parlaq görünən dəri
• Döş giləsində ağ ləkələr və ya kiçik qabarcıqlar
• Döş giləsində və ya areolada rəng itkisi

NHS xatırladır ki, döş giləsi ağrısı həmişə göbələkdən qaynaqlanmır, körpənin döşü düzgün tuta bilməməsi də səbəb ola bilər.

Əmizdirməyə davam edə bilərsənmi? NHS-ə görə bəli, bacarırsansa, əmizdirməyə davam et. Çox ağrıyırsa, südünü sağmağı sınaya bilərsən. NHS qeyd edir ki, infeksiya zamanı sağılıb saxlanan südün körpəni yenidən yoluxdurduğuna dair hazırda sübut yoxdur. Əmizdirməkdə çətinlik çəkirsənsə, həkiminə və ya əmizdirmə məsləhətçisinə müraciət et.

Müalicə üçün həkimə və ya əczaçıya: NHS-ə görə ağız kandidozu aptekdən alına bilən ağız geli ilə müalicə oluna bilər, amma bu gel 4 aydan böyük körpələr üçün uyğundur. Buna görə dərmanı mütləq əczaçı və ya həkiminlə məsləhətləşərək seç və təkbaşına dərman istifadə etmə. 4 aydan kiçik körpələrdə həkim müayinəsi lazımdır. NHS deyir ki, müalicə vacibdir, əks halda kandidoz təkrarlana bilər. Həkimin həm sənin döş giləndən, həm də körpənin ağzından nümunə götürə bilər. AAP-yə görə müalicə ilə ağız kandidozu adətən 4-5 günə düzəlir.

Əmzik və butulka gigiyenası: NHS əmziklərin müntəzəm, butulkaların isə hər istifadədən sonra sterilizə edilməsini tövsiyə edir. AAP-yə görə ağız kandidozu çox vaxt uzun müddət əmmə ilə əlaqəlidir: uzun müddət əmzik və ya butulka əmmək ağzın daxili səthini qıcıqlandırır və göbələyin çoxalmasını asanlaşdırır. Bu dövrdə əmziyi həqiqətən ehtiyac duyduğu anlarla məhdudlaşdırmaq və körpəni butulka ilə yatırmamaq kömək edə bilər.

Yayılmasının qarşısını almaq üçün: NHS-in ailə üzvləri üçün tövsiyələri:

• Əllərini xüsusilə bez dəyişdikdən sonra yaxşıca yu.
• Əmzikləri, butulka əmziklərini və körpənin ağzına apardığı oyuncaqları yuyub sterilizə et.
• Döş prokladkalarını tez-tez dəyiş.
• Dəsmalları, körpə paltarlarını və büstqalterləri yüksək temperaturda yu.

Nə vaxt həkimə, nə vaxt təcili yardıma? Bu hallarda həkiminə müraciət et:

• Körpən 4 aydan kiçikdirsə və ağız kandidozu əlamətləri varsa (NHS)
• Körpəndə ağız kandidozu olduğunu düşünürsənsə; NHS əmizdirilən körpələr üçün ən qısa vaxtda ailə həkiminə yazılmağı tövsiyə edir, AAP də reseptli dərman lazım ola biləcəyini deyir
• Ağızda qanaxma, qızdırma və ya körpənin daha az içməsi varsa; AAP 24 saat ərzində həkimə müraciət etməyi tövsiyə edir
• Müalicəyə baxmayaraq düzəlmirsə və ya pisləşirsə
• Ağız kandidozu tez-tez təkrarlanırsa və ya 2-3 yaşından böyük uşaqda görünürsə; AAP qeyd edir ki, bu, bəzən immunitet sistemi probleminin və ya diabetin əlaməti ola bilər
• Səndə döş kandidozu əlamətləri varsa (NHS)

AAP-yə görə bu hallarda gözləmədən dərhal tibb müəssisəsinə get:

• Susuzluq əlamətləri: 8 saatdan çox sidiyə çıxmamaq, tünd rəngli sidik, çox quru ağız, ağlayanda göz yaşının olmaması
• 1 aydan kiçik körpən həmişəki kimi görünmürsə
• Körpən çox xəstə görünürsə və ya elə davranırsa

Əziz ana, ağız kandidozu darıxdırıcıdır, amma çox vaxt asanlıqla müalicə olunan vəziyyətdir. Bir az gigiyena, düzgün müalicə və səbirlə körpən qısa müddətdə yenidən rahat-rahat əmər. Sən də öz ağrına biganə qalma, ikiniz də qayğıya layiqsiniz.