Dövrün və cinsi istəyin: hormonlar nə deyir?

Bəzi günlər özünü daha cazibədar, enerjili və istəkli hiss edirsən, bəzi günlər isə heç ürəyin istəmir. Bu enişlər-yoxuşlar yalnız əhval-ruhiyyə deyil. Onların bir qismi dövrün boyu dəyişən hormonlarla bağlıdır. Öz modelini tanımaq bədəninə daha çox şəfqətlə baxmağa kömək edə bilər.

Dövrdə nələr baş verir? NHS-ə görə dövrün birinci yarısında estrogen yüksəlir və yumurtlamanı təhrik edir. İkinci yarıda progesteron üstünlük təşkil edir. Aybaşıdan bir az əvvəl hər ikisi aşağı düşür. Bu hormonlar yalnız uşaqlığa deyil, enerjinə, əhval-ruhiyyənə və cinsi istəyinə də təsir edə bilər.

Yumurtlamada istək artırmı? Tədqiqatlar orta hesabla bəli deyir. 97 qadının hormonlarının hər gün ölçüldüyü 2023-cü il tədqiqatında cinsi istək və cinsi aktivlik yumurtlama dövründə dövrün ikinci yarısına nisbətən daha yüksək olub. Estrogen yüksəldikcə istək artıb, progesteron yüksəldikcə azalıb. 585 qadınla aparılan 2025-ci il tədqiqatında da yumurtlama ətrafında istəyin və xüsusilə nəmliyin artması daha tez-tez bildirilib.

Amma hamı eyni deyil. Həmin tədqiqatçılar vurğulayır ki, təsir orta hesabla kiçikdir və insandan insana çox dəyişir. Bəzi qadınlarda istək dövrün ortasında, bəzilərində aybaşı ətrafında zirvəyə çatır, bəzilərində isə ümumiyyətlə aydın model olmur. Stres, yuxu, münasibətdəki hisslər və özünü necə hiss etməyin çox vaxt hormonlardan daha həlledicidir. Yəni tək bir "normal" model yoxdur.

Öz modelini kəşf et: bir neçə dövr ərzində təqvimində enerjini, əhval-ruhiyyəni və istəyini qısaca qeyd et. Zamanla hansı günlərdə özünü daha yaxşı hiss etdiyini görə bilərsən. Bu məlumat həm özünü anlamağa, həm də həyat yoldaşınla daha rahat danışmağa kömək edir.

Aybaşı zamanı intim həyat: bu tamamilə şəxsi seçimdir. İstəsən, ola bilər, istəməsən də, çox təbiidir. Bilməli olduğun iki şey var:

• Hamiləlik yenə də mümkündür: ehtimal aşağı olsa da, sperma qadın bədənində 5 günədək yaşaya bilər. Dövrün qısadırsa və ya tez yumurtlayırsansa, aybaşı zamanı cinsi əlaqədən hamilə qala bilərsən. Aybaşı hamiləlikdən qorunma üsulu deyil.
• İnfeksiyalardan qorunma: cinsi yolla keçən infeksiyalardan qoruyan yeganə üsul prezervativdir.

Sənə uyğun kontrasepsiya üsulunu həkiminlə danış.

Sancılara kömək edirmi? Cleveland Clinic bildirir ki, orqazm aybaşı sancılarını yüngülləşdirməyə kömək edə bilər. Əzələlərin boşalması və xoş hiss yaradan hormonlar məntiqli izahdır. Amma bunu yoxlayan etibarlı klinik tədqiqat yoxdur. Effektivliyi sübut olunmuş üsullar isə isti tətbiqi, yüngül idman və həkiminin uyğun bildiyi ağrıkəsicilərdir.

Kontraseptiv həb istəyi azaldırmı? Sübutlar qarışıqdır. Kombinə edilmiş həb qəbul edən 8422 qadını əhatə edən 36 tədqiqatın icmalında qadınların 85%-ində istək artıb və ya dəyişməyib, 15%-ində azalıb. NHS də hormonal üsulları aşağı cinsi istəyin mümkün səbəbləri sırasında sayır. Həbin istəyinə təsir etdiyini düşünürsənsə, üsulu öz başına dayandırma. Həkiminlə danışaraq sənə uyğun başqa seçimə keçə bilərsən.

Nə vaxt həkimə? NHS-ə görə istəyinin azalması səni narahat edirsə, hansısa dərmanın və ya kontrasepsiya üsulunun təsirindən şübhələnirsənsə, məsləhət almaq yaxşı olar. Stres, narahatlıq, depressiya, münasibət problemləri, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri və diabet də istəyi azalda bilər. Cinsi əlaqə zamanı ağrı yaşayırsansa, bunu da mütləq həkiminlə bölüş.

Əziz qadın, bədənin hər ay kiçik bir dövrü tamamlayır və onun hər mərhələsinin özünəməxsus gözəllikləri var. Özünü dinlə, nə hiss etdiyini mühakimə etmə. İstəyin də enerjin kimi dalğalana bilər və bu tamamilə insanidir.