Doğuşdan sonrakı depressiya: əlamətlər və dəstək

Doğuşdan sonrakı depressiya (postpartum depressiya, PPD) bir çox ananı təsirləndirən və kömək almağın çox vacib olduğu real psixi sağlamlıq vəziyyətidir. Onu "baby blues" (doğuşdan sonrakı ilk 2 həftədə yüngül emosional dalğalanmalar) ilə qarışdırmaq olmaz: baby blues öz-özünə keçir, PPD isə dəstək tələb edir. Hisslərin 2 həftədən çox davam edirsə, həkiminlə məsləhətləş.

PPD əlamətləri arasında davamlı kədər və ağlama, körpəyə qarşı laqeydlik və ya həddindən artıq narahatlıq, yuxu problemləri, iştah dəyişiklikləri, həddindən artıq yorğunluq, dəyərsizlik və günahkarlıq hissi var. Bu hissləri yaşamaq utanılası bir şey deyil; bu tibbi vəziyyətdir və kömək almaq tamamilə təbiidir. Özünə və ya körpənə zərər vermək fikirləri ağlından keçirsə, bu təcili vəziyyətdir: gözləmədən ölkəndəki təcili yardım nömrəsinə (Azərbaycanda 103) zəng et və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə get. Tək deyilsən və bu fikirlər müalicə ilə keçir.

Risk faktorları arasında əvvəllər depressiya keçirmək, hamiləlikdə depressiya, çətin doğuş təcrübəsi, sosial dəstəyin azlığı və yuxusuzluq var. PPD hər sosial-iqtisadi təbəqədən və hər mədəniyyətdən olan ananı təsirləndirə bilər; heç kim bundan sığortalı deyil. Bu risklərdən biri səndə varsa, bunu həkiminə və ya mamana indidən de.

PPD müalicə olunur və müalicə nə qədər tez başlasa, bir o qədər təsirli olur. Psixoterapiya (xüsusilə KDT), dərman müalicəsi (əmizdirmə ilə uyğun seçimlər var; hansının uyğun olduğuna həkimin qərar verir, dərmana özbaşına başlama və ya onu kəsmə), dəstək qrupları və müntəzəm məşq müalicənin əsasını təşkil edir. Kömək istəmək zəiflik deyil; körpən üçün edə biləcəyin ən güclü şey öz sağlamlığına sahib çıxmaqdır.