Körpədə seboreik qabıqlar (seboreik dermatit): zərərsizdir, amma necə keçir?

Körpənin baş dərisində saralmış, yağlı qabıqlar görəndə ilk reaksiyan narahatlıq ola bilər. Tibbdə baş dərisinin seboreik dermatiti, ingiliscə "cradle cap" adlanan bu vəziyyət əslində körpələrdə çox rast gəlinir. NHS-ə görə zərərsizdir və adətən bir neçə ay ərzində öz-özünə keçir. Bu bələdçi NHS və Amerika Pediatriya Akademiyasının (AAP) tövsiyələrinə əsaslanır.

Nə vaxt başlayır, nə qədər yayılıb? AAP-yə görə seboreik qabıqlar adətən doğuşdan 3 həftə ilə 2 ay sonra başlayır və son dərəcə geniş yayılıb: 3 aylıq körpələrin 70 faizində olur. Yəni körpəndə gördüyün şey bir çox valideynin yaşadığı vəziyyətdir.

Necə görünür? NHS-ə görə əsas əlamət yağlı, pulcuqlu dəri ləkələridir:

• Baş dərisində və üzdə qabıq bağlayıb tökülə bilən ağ və ya sarı yağlı pulcuqlar
• Bez nahiyəsində kiçik, quru dəri pulcuqları

AAP deyir ki, bu vəziyyət üzdə, boyun qırışlarında, qulaq arxasında, qoltuqaltılarda və bez nahiyəsində də görünə bilər. Baş dərisindən kənar nahiyələrdə görünəndə buna seboreik dermatit deyilir. NHS-ə görə seboreik qabıqlar qaşınma və ya ağrı yaratmır və körpəni narahat etmir.

Niyə yaranır? NHS-ə görə səbəbi tam məlum deyil. AAP iki mümkün izahdan danışır: dəridə geniş yayılmış bir maya göbələyinə reaksiya və ya anadan keçən hormonların körpənin yağ vəzilərini həddindən artıq işlətməsi. AAP vurğulayır ki, seboreik qabıqlar allergiya və ya infeksiyadan qaynaqlanmır və pis gigiyenadan deyil. NHS-ə görə başqa körpələrdən də keçmir.

Yumaq və yumşaq fırça: AAP deyir ki, körpələrin çoxu üçün saçları gün aşırı yumaq faydalıdır. NHS və AAP-nin tövsiyələri:

• Körpənin baş dərisinə nəmləndirici və ya kokos yağı ilə yüngülcə masaj edərək pulcuqları yumşalt.
• Baş dərisini yumşaq fırça və ya körpə darağı ilə ehmalca daraq, sonra körpə şampunu ilə yu.
• Çətin çıxan pulcuqlar üçün AAP bir az mineral yağ, kokos yağı və ya vazelin sürtüb bir gecə saxlamağı tövsiyə edir.
• Pulcuqlar bədənin başqa yerlərindədirsə, körpəni sabun əvəzinə su və emolientlə yu.

NHS-ə görə pulcuqlarla birlikdə bir neçə tük də tökülə bilər. Narahat olma, qısa müddətdə yenidən çıxır. Hansı məhsulu istifadə edəcəyindən əmin deyilsənsə, əczaçınla və ya həkiminlə məsləhətləş.

Qabıqları qoparma: NHS və AAP qabıqları qoparmamağı və ya qaşımamağı açıq şəkildə tövsiyə edir, çünki bu, infeksiya riskini artırır.

Hansı məhsullardan istifadə etməməlisən? NHS-in xəbərdarlıqları:

• Yer fındığı yağından istifadə etmə; allergiya riski daşıyır.
• Zeytun yağından istifadə etmə; dəri üçün uyğun olmaya bilər.
• Sabun, böyüklər üçün şampun və ya ətir, yaxud qoxu olan məhsullardan istifadə etmə.

AAP dərmanlı şampundan istifadə etməzdən əvvəl pediatrla məsləhətləşməyi tövsiyə edir.

Bez nahiyəsi zədələnibsə: NHS yaş və ya çirkli bezləri mümkün qədər tez dəyişməyi və pulcuqlar ombada və ya bez nahiyəsindədirsə, dərini qorumaq üçün baryer krem sürtməyi tövsiyə edir. Əczaçı da baş dərisinə uyğun nəmləndirici, ətirsiz körpə şampunu və baryer krem barədə kömək edə bilər.

Nə qədər sürür? AAP-yə görə seboreik qabıqlar adətən bir neçə həftə və ya bir neçə ay ərzində öz-özünə keçir və körpələrin çoxunda 1 yaşına qədər düzəlir. Bu müddətdə körpən adətən rahat olur; sənin müntəzəm və zərif qulluğun çox vaxt kifayət edir.

Nə vaxt həkimə? NHS və AAP-yə görə bu hallarda ailə həkiminə və ya pediatra müraciət et:

• Bir neçə həftəlik qulluğa baxmayaraq düzəlmirsə
• Bütün bədənə yayılıbsa
• Qabıqlar qanayırsa və ya maye sızdırırsa
• Zədələnmiş nahiyələr şişmiş görünürsə
• İrinli qabarcıqlar, pis iy varsa və ya körpən narahat görünürsə

NHS-ə görə qanaxma, sızıntı və şişkinlik infeksiyanın və ya atopik ekzema kimi başqa vəziyyətin əlaməti ola bilər. AAP-yə görə qalın qabıq bağlayırsa, sulanırsa və ya irinli qabarcıqlar yaranırsa, pediatr göbələk əleyhinə krem və ya yüngül steroid krem tövsiyə edə bilər. Bu cür məhsulları həkimlə məsləhətləşmədən istifadə etmə.

Əziz ana, seboreik qabıqlar körpənin qayğısında çatışmazlıq olduğunu göstərmir. Bir az yağ, yumşaq fırça və səbirlə bu qabıqlar zamanla yox olacaq. Geriyə o şirin, yumşacıq körpə qoxusu qalacaq.