Körpədə kolik və qaz: 5S üsulu və praktik həllər

İnfantil kolik sağlam körpənin gündə 3 saatdan çox, həftədə 3 gündən çox və 3 həftədən uzun müddət ağlaması kimi təyin olunur (Vessel qaydası). Adətən 2-3. həftədə başlayır, 6. həftədə zirvəyə çatır, 3-4. aylarda azalır. Səbəbi tam məlum deyil; bağırsaqların yetişməməsi, qaz, qidaya reaksiya, həddindən artıq qıcıqlandırıcı və ya neyroinkişaf amilləri irəli sürülən mexanizmlər sırasındadır.

Dr. Harvey Karpın 5S üsulu kolikdə körpəni sakitləşdirmək üçün ən çox müraciət olunan texnikadır: Swaddling (qundaqlama), Side/Stomach position (qucaqda yan və ya üzüqoylu vəziyyət — yuxu üçün DEYİL, yalnız sakitləşdirmək üçün), Shushing (qulağa yaxın "şşşş" səsi), Swinging (ritmik kiçik yırğalama) və Sucking (əmmə — döş və ya təmiz barmaq). Bu beş elementin birlikdə tətbiqi ana bətnindəki mühiti təqlid edir.

Qundaq təhlükəsizliyi (çox vacibdir): qundaq yalnız körpə arxası üstə uzananda istifadə olunur və körpə heç vaxt üzüqoylu qoyulmur. Körpə çevrilməyə çalışmağa başladığı andan (adətən 2. ay ətrafında) qundaqlamağı mütləq dayandırmaq lazımdır — çevrilə bilən körpədə qundaq üzüqoylu qalıb nəfəssiz qalma və qəfil körpə ölümü sindromu (SIDS) riskini artırır. Qundaq ombadan boş olmalı, omba və ayaq hərəkətlərini məhdudlaşdırmamalıdır. Əmin deyilsənsə, pediatrından soruş.

Qazı çıxarma texnikaları: qidalanmadan sonra körpəni çiyninə dik tutaraq kürəyini aşağıdan yuxarı yüngülcə sığallamaq klassik üsuldur. Alternativ: qucaqda oturaq vəziyyətdə çənəsini dəstəkləyib kürəyini ovmaq. Velosiped hərəkəti (arxası üstə uzadıb ayaqlarını yüngülcə qarnına doğru çəkmək) bağırsaq hərəkətini sürətləndirə bilər. Qarın masajı saat əqrəbi istiqamətində, barmaq ucları ilə yumşaq şəkildə edilir.

Qidalanma tərəfdən diqqət: körpə ana südü ilə qidalanırsa, ananın rasionundan geniş qida qruplarını çıxarmağın kolikə kömək etdiyinə dair sübut zəifdir və sənin qidalanmanı çətinləşdirə bilər. Körpədə inək südü zülalına allergiyadan şübhələnilirsə (qanlı və ya selikli nəcis, səpgi, qusma, çəki ala bilməmək), süd məhsullarını kəsmək yalnız pediatrın tövsiyəsi ilə, müəyyən müddətə sınanır. Süd qarışığı ilə qidalanırsa, yavaş axınlı butulka əmziyi istifadə et və templi butulka ilə qidalandırmağı sına: körpəni dik oturaq vəziyyətdə saxla, butulkanı yerə demək olar ki, paralel tut və yalnız butulka əmziyinin ucu südlə dolacaq qədər əy; arada butulkanı yüngülcə endirib ona fasilə ver. Bu, həddindən artıq udmanı və hava udmağı azaldır. Antikolik butulkalar (havalandırmalı) kömək edə bilər.

Probiotik mübahisəsi: bəzi probiotiklərin ana südü ilə qidalanan kolikli körpələrdə ağlama müddətini azalda biləcəyinə dair araşdırmalar var. Süd qarışığı ilə qidalanan körpələrdə təsiri daha az aydındır. İstifadə etməzdən əvvəl mütləq pediatrınla məsləhətləş; uyğun olub-olmadığına və necə veriləcəyinə o qərar verir.

Nə vaxt pediatra getməli: ağlama ilə yanaşı qızdırma, qusma (xüsusilə yaşılımtıl), qanlı nəcis, çəki ala bilməmək, qidalanmaqdan imtina, həddindən artıq yuxululuq və ya halsızlıq varsa, dərhal həkimə müraciət et. Kolik istisna diaqnozudur — başqa problem olmadığına əmin olmadan "kolik" deyilməməlidir.

Sənə dəstək: kolik ailənin enerjisini tükəndirən dövrdür. Ağlayan körpə qarşısında özünü aciz hiss etmək normaldır. Körpəni təhlükəsiz yerə qoyub 5-10 dəqiqə fasilə vermək bəzən ən doğru qərardır. Körpəni heç vaxt silkələmə (silkələnmiş körpə sindromu riski). Həyat yoldaşından, ailədən və ya dostlardan kömək istəməkdən çəkinmə — bu dövr keçicidir, 3-4 aya qədər xeyli azalır.