Əkizdən əkizə transfuziya sindromu (TTTS)

Əkizdən əkizə transfuziya sindromu (TTTS) yalnız bir plasentanı bölüşən (monoxorionik) əkizlərdə rast gəlinə bilən vəziyyətdir. Plasentadakı damar əlaqələrinə görə qan bir körpədən digərinə qeyri-bərabər axır: "donor" körpə daha az qan və maye ilə qalır, "resipiyent" körpə isə həddindən artıq yüklənir. Monoxorionik əkiz hamiləliklərin təxminən 10-15%-ində inkişaf edir — yəni əksəriyyətdə ümumiyyətlə olmur.

Ayrı plasentalı (dixorionik) əkizlərdə TTTS olmur — xorionluğunu bilirsənsə, bu məqalənin sənə aid olub-olmadığını da bilirsən. Monoxorionik əkizlərdə isə NICE və ISUOG təlimatları məhz buna görə 16-cı həftədən etibarən 2 həftədən bir USM tövsiyə edir: TTTS ən çox 16-26-cı həftələr arasında yaranır və erkən aşkar edildikdə müalicə şansı yüksəkdir.

Diqqət çəkə biləcək əlamətlər: qarnın bir neçə gün ərzində qəfildən böyüməsi və gərilməsi (resipiyent körpənin kisəsində mayenin artması səbəbindən), təngnəfəsliyin qəfil artması, erkən sancılar. Amma TTTS çox vaxt ana heç nə hiss etmədən, müntəzəm USM zamanı aşkar edilir — müntəzəm izləmənin bu qədər vacib olmasının səbəbi də budur. Bu əlamətlərdən birini hiss etsən, növbəti qəbulu gözləmə, dərhal həkiminə və ya xəstəxanaya müraciət et.

Diaqnoz və mərhələlərin təyini USM ilə aparılır: kisələrdəki maye fərqi, sidik kisələrinin görünüşü və qan axını qiymətləndirilir (Quintero mərhələləndirməsi). Erkən mərhələdə yaxından izləmə kifayət edə bilər. İrəliləmiş mərhələlərdə ən effektiv müalicə fetoskopik lazer cərrahiyyəsidir — plasentadakı ortaq damarların bağlandığı bu prosedurdan sonra nəticələr son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşıb. Lazım olduqda amnion mayesinin azaldılması (amnioreduksiya) da tətbiq oluna bilər.

Əziz ana, TTTS haqqında oxumaq qorxulu ola bilər — amma unutma: sən bu vəziyyəti yaxşı tanıyan izləmə sisteminin içindəsən. İki həftəlik USM ritminə sadiq qalmaq və qarnında qəfil dəyişiklik hiss edəndə həkiminə xəbər vermək əlindəki ən güclü iki vasitədir. Qalanı bu sahədə təcrübəli komandaların işidir.