Körpə avtomobil oturacağı: arxaya baxan oturacaq, kəmərlər və təhlükəsiz səfər

Xəstəxanadan evə ilk səfər körpənlə birlikdə edəcəyin saysız səfərlərin birincisidir. Amerika Pediatriya Akademiyası (AAP) xatırladır ki, hər il minlərlə kiçik uşaq yol qəzalarında həyatını itirir və ya yaralanır, avtomobil oturacağının düzgün istifadəsi isə uşaqları qorumağa kömək edir. Bu bələdçi AAP-nin ailələr üçün hazırladığı tövsiyələrə əsaslanır.

Arxaya baxan oturacaq, mümkün qədər uzun: AAP-yə görə bütün körpələr xəstəxanadan evə ilk səfərdən etibarən arxaya baxan oturacaqda oturmalıdır. Körpələr və kiçik uşaqlar oturacaq istehsalçısının icazə verdiyi ən yüksək çəkiyə və ya boya çatana qədər arxaya baxmağa davam etməlidir. AAP qeyd edir ki, çevrilə bilən oturacaqların çoxu uşağın 2 yaşına qədər və daha sonra da arxaya baxmasına imkan verir. Körpə daşıyıcı tipli oturacağın həddini keçəndə arxaya baxacaq şəkildə quraşdırılan çevrilə bilən oturacağa keçmək lazımdır. Ayaqlarının sıxılması səni narahat etməsin: AAP deyir ki, arxaya baxan uşaqlarda ayaq zədələri çox nadirdir.

Ön oturacaq və təhlükəsizlik yastığı: AAP vurğulayır ki, arxaya baxan oturacaq heç vaxt ön sərnişin təhlükəsizlik yastığı aktiv olan ön oturacağa quraşdırılmamalıdır. Təhlükəsizlik yastığı açılsa, oturacağın arxasına, düz körpənin başının olduğu yerə dəyir və ağır zədəyə və ya ölümə səbəb ola bilər. AAP-yə görə 13 yaşından kiçik bütün uşaqlar üçün ən təhlükəsiz yer arxa oturacaqdır. Oturacaq möhkəm quraşdırıla bilirsə, arxa oturacağın ortası ən yaxşı yer ola bilər.

Möhkəm quraşdırma: AAP-nin quraşdırma tövsiyələri:

• Oturacağı avtomobilin aşağı bərkitmə nöqtələri ilə və ya kilidlənmiş avtomobil təhlükəsizlik kəməri ilə bərkit. Hər ikisi eyni dərəcədə təhlükəsizdir, istehsalçılar icazə vermirsə, ikisini birlikdə istifadə etmə.
• Kəmərin keçdiyi yerdən tutanda oturacaq yana və ya irəli-geri təxminən 2,5 sm-dən çox tərpənirsə, kifayət qədər sıx deyil.
• Oturacağın meyl bucağı körpənin başı qabağa düşməyəcək şəkildə tənzimlənməlidir. Arxaya baxan oturacaqlarda meyl göstəricisi olur.
• Oturacağın və avtomobilin istifadə təlimatını mütləq oxu.

Kəmərlər sıx olmalıdır: AAP-yə görə arxaya baxan oturacaqda çiyin kəmərləri körpənin çiyin səviyyəsindəki və ya çiynindən aşağıdakı yuvalardan keçməlidir. Kəmərləri çiyin üzərindən barmaqlarınla tutmağa çalışanda boş qat sıxa bilmirsənsə, sıxlıq düzgündür. Döş klipsi döşün ortasında, qoltuqaltı səviyyəsində olmalıdır.

Qalın gödəkçə olmaz: AAP deyir ki, gödəkçə və kombinezon kimi qabarıq geyimlər kəmərin altında geyinilməməlidir. Qəza anında qabarıq doldurma dərhal sıxılır, kəmərin altında boşluq qalır və uşaq kəmərlərdən sürüşüb oturacaqdan atıla bilər. Bunun əvəzinə:

• Körpəni nazik qatlarla geyindir.
• Kəmərləri bağladıqdan sonra üstünə yorğan ört və ya gödəkçəsini tərsinə ört.
• Körpənin altına və ya körpə ilə kəmər arasına heç bir qabarıq şey qoyma. AAP xatırladır ki, oturacaqla birlikdə gəlməyən məhsullar qəza testindən keçməyib.
• Körpənin üzünü açıq saxla.

Oturacaqda yuxu: AAP-yə görə düzgün quraşdırılmış avtomobil oturacağında körpə səfər zamanı yata bilər. Amma oturacaq körpə yaxından izlənmədən çox uzun müddət yatmaq üçün uyğun deyil və avtomobildən kənarda təhlükəsiz yuxu yeri sayılmır. Səfər bitəndə körpən oturacaqda yatırsa, AAP onu ən qısa vaxtda bərk, düz səthə arxası üstə uzatmağı tövsiyə edir. Uzun yolda gündüz səfərində 2-3 saatdan bir fasilə verməyi, mümkünsə arxa oturacaqda körpənin yanında bir böyüyün oturmasını tövsiyə edir. Hərəkətdə olan avtomobildə heç vaxt əmizdirməyə çalışma.

Avtomobildə heç vaxt tək qoyma: AAP-yə görə uşağın bədəni böyüklərinkindən 3-5 dəfə tez qızır və avtomobilin içi 10 dəqiqəyə təxminən 11 °C qıza bilər. Pəncərəni aralamaq və ya kölgədə park etmək içəridəki temperaturu az dəyişir. İsti vurması bayırda təxminən 14 °C olanda belə baş verə bilər. AAP xatırladır ki, hər sevən valideyn də uşağı unuda bilər və bunları tövsiyə edir:

• Avtomobili bağlamazdan əvvəl həmişə arxa oturacağı yoxla.
• Çantanı və ya telefonunu arxa oturacağa qoy.
• Park etdiyin avtomobili bağlı saxla, açarları uşağın əli çatmayan yerdə saxla.
• Qəhvə almaq üçün belə olsa, körpəni avtomobildə qoyma.

İşlənmiş oturacaq: AAP keçmişini bilmədiyin işlənmiş oturacaqlardan çəkinməyi tövsiyə edir. İstehsal tarixi və model etiketi olmayan, istehsalçının tövsiyə etdiyi istifadə müddətini keçmiş, geri çağırılmış və ya orta və ya ağır qəza keçirmiş oturacaqdan istifadə etmə.

Nə vaxt həkimə, nə vaxt təcili yardıma? Körpən vaxtından əvvəl doğulubsa, AAP xəstəxanadan çıxmazdan əvvəl onun yarıuzanmış vəziyyətdə təhlükəsiz otura bildiyinin yoxlanılmasını tövsiyə edir. Oturacaq seçimi və ya körpənin xüsusi sağlamlıq vəziyyəti barədə sualın varsa, pediatra müraciət et. Avtomobildə tək qalmış uşaq görsən, dərhal ölkəndəki təcili yardım nömrəsinə (Azərbaycanda 103) zəng et. AAP-yə görə uşaq reaksiya vermirsə və ya əziyyət çəkirsə, ölkəndəki təcili yardım nömrəsinə (Azərbaycanda 103) zəng et, uşağı avtomobildən çıxar və sərin su ilə sərinləşdir, buzlu suya salma.

Əziz ana, avtomobil oturacağını quraşdırmaq ilk dəfə mürəkkəb görünə bilər və bu, çox normaldır. Təlimatı yanına alıb tələsmədən quraşdır, hər səfərdən əvvəl kəmərləri bir daha yoxla. Bu bir neçə dəqiqə körpənin hər səfərdə təhlükəsiz olduğunu bilməyin rahatlığını verir.