PCOS ilə hamiləlik planlaması

PCOS yumurtlama ilə bağlı (anovulyator) sonsuzluğun ən geniş yayılmış səbəbidir — anovulyasiyanın (yumurtlamanın olmaması) nəticəsində. Yaxşı xəbər: düzgün yanaşma ilə PCOS-lu qadınların böyük əksəriyyəti hamilə qalır. Bu bələdçi hamiləlikdən əvvəlki mərhələdən başlanan, sübuta əsaslanan yanaşmaları əhatə edir.

1. Çəkinin idarəsi (ən güclü təsir): hətta 5-10% arıqlamaq belə insulinə müqaviməti, androgenləri və ovulyasiyanı xeyli yaxşılaşdırır. Əksər qadınlarda aybaşının özbaşına bərpası və hamilə qalma şansı nəzərəçarpacaq dərəcədə artır.

• Aralıq dənizi pəhrizinin faydası sübut olunub
• Aşağı qlikemik indeks (rafinə karbohidratları azalt)
• Porsiyaya nəzarət, fasiləli aclıq (həkimin icazəsi ilə)
• Həftədə 150 dəq müntəzəm aerob + müqavimət məşqi

2. Folik turşu və hamiləlikdən əvvəlki vitamin: hamiləlikdən ən azı 1 ay, ideal halda 3 ay əvvəl başla. Dozanı həkimin müəyyən edir; bədən kütlə indeksin 30-dan yuxarıdırsa və ya əlavə risk varsa, fərqli doza lazım ola bilər. PCOS-da neyral boru qüsuru riski artmır, amma müntəzəm qəbul çox vacibdir (anovulyator dövr = gözlənilməz hamiləlik).

3. D vitamini və inozitol:

• D vitamini: 25-OH-D səviyyəsini ölçdür; çatışmazlıq varsa, əlavəyə və dozasına həkimin qərar verir
• Mio-inozitol + D-xiro-inozitol — randomizə edilmiş tədqiqatlarda ovulyasiya və hamiləlik göstəricilərini artıra bildiyi bildirilir
• Dozanı və müddəti həkimin müəyyən edir; həkiminlə məsləhətləşmədən başlama

4. İnsulinə müqaviməti tənzimləyən müalicələr: həkimin insulinə müqavimət olan PCOS-da yumurtlamanı dəstəkləmək üçün uyğun müalicəyə başlaya bilər. Bu müalicələri həkim nəzarəti ilə hamiləliyin ilk dövrlərində də davam etdirmək lazım ola bilər — qərarı səni izləyən həkim verir.

5. Yumurtlama müalicəsi (1-ci mərhələ): həkimin uyğun bildiyi, yumurtanın yetişməsini stimullaşdıran dərmanlarla prosesi dəstəkləyə bilər. Müalicə follikulyar USM və ovulyasiya izləməsi ilə aparılır; çoxdöllü hamiləlik baxımından qiymətləndirmə edilir.

6. 2-ci mərhələ müalicələr (1-ci mərhələ uğursuzdursa, 3-6 aydan sonra):

• Qonadotropin inyeksiyası (FSH) — daha güclü ovulyasiya stimulyasiyası
• Laparoskopik yumurtalıq drillinqi — seçilmiş hallarda
• IVF — digərləri uğursuz olarsa və ya əlavə olaraq boru/kişi faktoru varsa

7. Bilinməli risklər:

• Gestasion diabet riski 3 dəfə artır — hamiləlikdən əvvəl nəzarət çox vacibdir
• Gestasion hipertoniya və preeklampsiya riski artır
• Düşük riski bir qədər arta bilər, xüsusilə artıq çəki olduqda — sağlam çəki və uyğun tibbi dəstəklə azaldıla bildiyi bildirilir
• Vaxtından əvvəl doğuş riski bir az artır

8. Həyat yoldaşının müayinəsi: hər sonsuzluq müayinəsində spermoqramma istənilir. Kişi faktoru halların 30%-ində müşayiət edir. Həyat yoldaşın 3 ay əvvəldən spirtli içkini, siqareti, isti vannanı, dar alt paltarını azaltsın; Co-Q10 kimi əlavələrin sperma keyfiyyətini artıra biləcəyinə dair bəzi məlumatlar var, istifadə etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşə bilər.

Əziz qadın, PCOS uzunmüddətli vəziyyətdir, amma hamiləlik tamamilə mümkündür. Səbir + intizam + düzgün komanda (ginekologiya + endokrinologiya + qidalanma mütəxəssisi) ən effektiv birləşmədir. 6-12 ay ərzində nəticə olmazsa reproduktoloqa müraciət et; 35 yaş və yuxarısansa daha tez müraciət et.