Dünya Sağlık Örgütü ve T.C. Sağlık Bakanlığı ek gıdaya 6. ayda başlanmasını önerir. Bu yaşa kadar anne sütü ya da formül mama bebeğin tüm ihtiyacını karşılar. 6. aydan sonra ise özellikle demir ihtiyacı artar ve süt tek başına yetmez. Bebeğin hazır olduğunu desteğe yaslanarak oturabilmesinden, başını dik tutabilmesinden ve yiyeceklere ilgi göstermesinden anlayabilirsin.
İlk aşamada tek çeşit, demirden zengin ve püre kıvamında besinlerle başlanır. Yeni bir besini birkaç gün arayla tanıtmak, olası bir reaksiyonun hangi besinden kaynaklandığını anlamanı kolaylaştırır. Yumurta, balık ve yer fıstığı gibi alerjenleri ertelemek alerjiyi önlemez. Bunları ek gıdaya başlarken tek tek ve az miktarda tanıtmak önerilir. Bir reaksiyon olmazsa besin güvenli kabul edilir.
Aylar geçtikçe kıvam değişir. 8-10. aylarda parmak yiyecekler ve yumuşak katılar, 10-12. aylarda aile yemeğine benzeyen porsiyonlar gelir. 1 yaşından önce bal verilmez, inek sütü ana içecek olmaz, yemeğe tuz ve şeker eklenmez. Bütün üzüm ve bütün kuruyemiş gibi boğulma riski taşıyan besinlerden kaçınılır. Her yeni dönemde kıvamı yavaş yavaş artırmak, bebeğin çiğneme ve yutma becerisini geliştirir. Yemek sırasında bebeğin dik oturduğundan ve yanında olduğundan emin ol.
Neler yapabilirsin?
- Bebeğin yaşına göre hangi besinlerin uygun olduğu işaretlenir.
- Denediği her besini tanıtıldı, güvenli ya da reaksiyonlu olarak kaydedersin.
- 3 gün kuralı için yeni besin öncesi kaç gün beklemen gerektiğini söyler.
- Uzun süredir verilmeyen alerjenleri tekrar vermen için hatırlatır.
- Listede olmayan besini kendi kategorisi ve başlangıç ayıyla eklersin.
- Bal, inek sütü, tuz, şeker ve boğulma riski için güvenlik uyarıları içerir.
Nasıl kullanılır?
- Bebeğinin yaşına uygun besinleri listede bul ya da ara.
- Yeni besini verdiğinde reaksiyon olup olmadığını seçerek kaydet.
- 3 günlük gözlem bitince besini güvenli olarak işaretle.
- Sonraki yeni besin için bekleme uyarısına dikkat et.
Sık sorulan sorular
Ek gıdaya kaç aylıkken başlanır?
Dünya Sağlık Örgütü ve T.C. Sağlık Bakanlığı ek gıdaya 6. ayda başlanmasını önerir. Bu yaşta çoğu bebek desteğe yaslanarak oturabilir, başını dik tutar ve yiyeceklere ilgi gösterir. 4. aydan önce ek gıda verilmez. Erken doğan bebeklerde başlangıç düzeltilmiş yaşa göre planlanır. Doktorun farklı bir plan verdiyse onu izle.
Ek gıdaya ilk hangi besinle başlanır?
Tek bir doğru ilk besin yoktur. Önemli olan demirden zengin besinlerle başlamak ve her yeni besini tek tek tanıtmaktır. Sebze püreleri, meyve püreleri, demirle zenginleştirilmiş tahıllar ve ezilmiş et seçenekler arasındadır. İlk günlerde birkaç tatlı kaşığı yeterlidir. Anne sütü ya da mama bu dönemde de ana besin olmaya devam eder.
Ek gıdada 3 gün kuralı nedir?
3 gün kuralı, bebeğe yeni bir besin verdikten sonra bir sonraki yeni besine geçmeden önce birkaç gün beklemektir. Bu sürede ciltte döküntü, kusma, ishal gibi bir reaksiyon olursa hangi besinden kaynaklandığını kolayca anlarsın. Daha önce sorunsuz denediği besinleri bu süre içinde vermeye devam edebilirsin. Reaksiyon olmazsa besin güvenli kabul edilir.
Bebeğe bal ne zaman verilir?
Bal 1 yaşından önce hiçbir şekilde verilmemelidir. Bal, bebeklerde botulizme yol açabilen bakteri sporları içerebilir ve bebeğin bağırsakları bunlara karşı henüz korunaklı değildir. Bu kural pişmiş yemeklerdeki ve hazır ürünlerdeki bal için de geçerlidir. 1 yaşından sonra bal az miktarda verilebilir, ama eklenmiş şekeri sınırlı tutmak yine önemlidir.