Gebelik öncesi hazırlık, bebek planlamaya karar verdiğin andan itibaren başlar. Bebeğin organları gebeliğin ilk haftalarında, çoğu zaman gebelik henüz fark edilmeden gelişmeye başlar. Bu yüzden sağlığını gebelikten önce gözden geçirmek, olası riskleri önceden yönetmeye fırsat verir. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı da gebelik öncesi danışmanlığı, sağlıklı bir gebeliğin önemli adımlarından biri olarak görür.
Hazırlığın temelinde bir kadın doğum kontrolü vardır. Bu görüşmede genel sağlığın, kullandığın ilaçlar, aşı durumun ve aile öykün değerlendirilir. Doktorun gerekli gördüğü kan tahlillerini isteyebilir, kızamıkçık ve suçiçeği gibi hastalıklara karşı bağışıklığını kontrol edebilir. Folik asit takviyesi, bebekte nöral tüp kusurları riskini azaltmak için gebelikten en az bir ay önce başlanması önerilen bir adımdır; dozunu ve süresini doktorunla belirle.
Yaşam tarzı da hazırlığın büyük bir parçasıdır. Sigarayı ve alkolü bırakmak, kafeini sınırlamak, sağlıklı bir kiloya ulaşmak ve düzenli hareket etmek hem doğurganlığı hem de gebeliğin seyrini olumlu etkiler. Diş tedavilerini gebelikten önce tamamlamak da işini kolaylaştırır. Hazırlık yalnız sana ait değildir; eşinin sağlık kontrolü ve alışkanlıkları da sperm kalitesini ve gebelik şansını etkiler.
Neler yapabilirsin?
- Doktor ve tahliller, yaşam tarzı, eşin için ve takip başlıklarında 14 hazırlık adımı sunar.
- Tamamladığın adımları işaretler, ilerlemeni sayı ve çubukla gösterir.
- Kadın doğum kontrolü, kan tahlilleri, aşı bağışıklığı, genetik tarama ve diş kontrolü listede yer alır.
- Folik asit, sigara ve alkol, kafein, kilo ve hareket gibi yaşam adımlarını kapsar.
- Eşinin sağlık kontrolü ve alışkanlıkları için ayrı maddeler içerir.
- Bazı maddeler ilgili makaleye ya da tahlil yorumlama, vitamin hatırlatıcı ve adet takvimi gibi araçlara götürür.
Nasıl kullanılır?
- Listeyi aç ve başlıklara göre gruplanmış adımları gözden geçir.
- Tamamladığın her adımın yanındaki kutuyu işaretle.
- Detay isteyen maddelerde bağlantıya dokunup ilgili makaleyi ya da aracı aç.
- Kalan adımları doktor randevunda konuşmak için not al.
Gebelik Öncesi Liste aracını aç
Sık sorulan sorular
Hamile kalmadan önce hangi tahliller yaptırılmalı?
Gebelik öncesinde sıkça istenen tahliller arasında tam kan sayımı, kan grubu, tiroid testleri, açlık kan şekeri ve demir ile vitamin düzeyleri bulunur. Kızamıkçık, suçiçeği ve hepatit B bağışıklığı da kontrol edilebilir. Hangi tahlillerin gerektiği yaşına, sağlık geçmişine ve aile öyküne göre değişir. Bu yüzden listeyi doktorunla birlikte belirlemek en doğrusudur.
Folik asit gebelikten ne kadar önce başlanmalı?
Folik asit takviyesine gebelikten en az bir ay önce başlanması ve gebeliğin ilk aylarında devam edilmesi önerilir. Amaç, bebeğin beyin ve omuriliğinin geliştiği ilk haftalarda nöral tüp kusurları riskini azaltmaktır. Daha önce nöral tüp kusurlu gebelik geçirdiysen ya da bazı ilaçları kullanıyorsan daha yüksek doz gerekebilir. Doz ve süre için doktoruna danış.
Gebelik öncesi hangi aşılar yapılmalı?
Gebelik öncesinde kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği gibi hastalıklara karşı bağışıklığının olup olmadığına bakılır. Bağışıklığın yoksa canlı aşılar gebelikten önce yapılır ve aşıdan sonra bir süre gebelikten korunman önerilir. Hepatit B ve grip aşısı da değerlendirilebilir. Hangi aşıların gerektiğine kan testlerine ve aşı geçmişine göre doktorun karar verir.
Gebelik planlarken erkek ne yapmalı?
Erkeğin sağlığı da gebelik şansını doğrudan etkiler. Sigarayı ve alkolü bırakmak, sağlıklı kiloda kalmak, dengeli beslenmek ve testisleri uzun süre sıcağa maruz bırakmamak sperm kalitesini destekler. Kronik bir hastalığı ya da düzenli kullandığı ilaç varsa doktoruna danışmalıdır. Bir yıl içinde gebelik olmazsa erkek tarafında ilk adım genellikle sperm analizidir.